به گزارش پایگاه خبری تحلیلی گیل رسا ،در بسیاری از محلهها، مسجد به مرور زمان به مکانی محدود شده که کارکرد آن به اقامه نماز و برگزاری مراسمهای مناسبتی خلاصه میشود. این در حالی است که تجربه برخی مساجد نشان میدهد با تغییر رویکرد، همچنان میتوان از مسجد بهعنوان یک نهاد اجتماعی فعال و اثرگذار یاد کرد. مسجد امام حسین(ع) صومعهسرا یکی از همین نمونههاست؛ مسجدی که تلاش کرده حضور خود را از مناسبتها به متن زندگی مردم بیاورد.
مسجد امام حسین(ع) در سالهای اخیر، با نگاهی مسئلهمحور و با تکیه بر ظرفیتهای مردمی، نقش پررنگتری در فضای اجتماعی محله ایفا کرده است. حضور فعال چهرههایی چون حمزه طالبی و امیر رمضانپور در عرصه فرهنگی و اجتماعی مسجد، باعث شده این پایگاه مذهبی به محلی برای گفتوگو، اعتمادسازی و پیگیری مسائل محلی تبدیل شود.
از مناسبتمحوری تا مسئلهمحوری
بررسی فعالیتهای این مسجد نشان میدهد که برنامهها صرفاً به ایام خاص مذهبی محدود نمانده است. فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی و حمایتی در طول سال جریان دارد و بر اساس نیازهای واقعی محله شکل میگیرد. این رویکرد باعث شده مسجد، بیش از گذشته مورد مراجعه و اعتماد مردم قرار گیرد.
در این مدل، مسجد نه بهعنوان نهاد بالادستی، بلکه بهعنوان بخشی از زیست روزمره محله عمل میکند. خانوادههایی که با مسائل مختلف معیشتی یا اجتماعی مواجهاند، مسجد را بهعنوان نقطهای در دسترس و قابل اعتماد میشناسند؛ امری که بدون ارتباط مستمر و نگاه غیرتشریفاتی امکانپذیر نیست.
نقش ارتباط چهرهبهچهره با مردم
یکی از ویژگیهای شاخص مسجد امام حسین(ع) صومعهسرا، تأکید بر ارتباط مستقیم و مستمر با مردم محله است. به باور فعالان مسجد، شنیدن مسائل مردم و حضور در کنار آنها، مهمترین زمینهساز اعتماد اجتماعی است. حمزه طالبی، از فعالان این مسجد، بارها بر این نکته تأکید کرده که کار اجتماعی بدون «با مردم بودن» نتیجهای نخواهد داشت.
همین رویکرد سبب شده مسجد به محلی برای حلوفصل بخشی از مسائل اجتماعی محله تبدیل شود؛ مسائلی که اگرچه کوچک به نظر میرسند، اما در صورت بیتوجهی میتوانند به آسیبهای بزرگتری تبدیل شوند.
جوانان؛ قلب تپنده مسجد
نقشآفرینی جوانان یکی دیگر از مؤلفههای مهم این تجربه است. در مسجد امام حسین(ع)، تلاش شده جوانان صرفاً مخاطب برنامهها نباشند، بلکه در طراحی و اجرای فعالیتها نقش اصلی داشته باشند. امیر رمضانپور، مسئول فرهنگی مسجد، معتقد است اعتماد به جوانان و میداندادن به آنها، رمز پویایی و ماندگاری فعالیتهای مسجدی است.
این اعتماد متقابل، علاوه بر افزایش مشارکت جوانان، موجب کاهش فاصله نسل جدید با مسجد شده و مسجد را به فضایی زنده و پویا بدل کرده است.
تحلیل یک الگوی بومی
تجربه مسجد امام حسین(ع) صومعهسرا نشان میدهد که فعالسازی مسجد، بیش از آنکه نیازمند منابع مالی گسترده باشد، نیازمند تغییر نگاه و شناخت دقیق از مسائل محلی است. این مسجد با تکیه بر مشارکت مردمی، توانسته الگویی بومی از مسجد جامعهمحور ارائه دهد؛ الگویی که میتواند در دیگر محلهها نیز قابل تکرار باشد.
در شرایطی که بسیاری از آسیبهای اجتماعی، ریشه در مسائل محلی دارند، بازتعریف نقش مسجد میتواند بخشی از راهحل باشد. این تجربه نشان میدهد مسجد، اگر مسئلهمحور دیده شود، همچنان ظرفیت ایفای نقشی مؤثر در حل مسائل اجتماعی را دارد.
مسجد؛ بازگشت به نقش تاریخی
مسجد امام حسین(ع) صومعهسرا نمونهای از بازگشت مسجد به کارکرد اصیل خود است؛ نهادی که نه در حاشیه، بلکه در متن جامعه حضور دارد. این تجربه تأکیدی است بر اینکه مسجد، هنوز میتواند قلب تپنده محله باشد؛ اگر از مناسبتمحوری فاصله بگیرد و به مسئلهمحوری برسد.
ثبت دیدگاه