حدیث روز
امام علی (ع) می فرماید : هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬ خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است.

شنبه, ۲۱ شهریور , ۱۴۰۵ Saturday, 12 September , 2026 ساعت تعداد کل نوشته ها : 1950 تعداد دیدگاهها : 0×
از نهضت جنگل تا محور مقاومت؛ پیوند معنویت و سیاست در مکتب میرزا و حاج قاسم
27 دسامبر 2025 - 11:50
شناسه : 7510
6
بازخوانی سیره و اندیشه دو چهره اثرگذار تاریخ معاصر ایران، نشان می‌دهد فاصله میان نهضت جنگل و جبهه مقاومت، نه یک قرن زمان، بلکه یک مکتب مشترک است؛ مکتبی که معنویت، مردم‌محوری و مبارزه با استکبار را در عمل معنا کرده است.
ارسال توسط :
پ
پ

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی گیل رسا،اولین نشست از سلسله‌نشست‌های «دو مجاهد، یک مکتب» در چارچوب پنجمین دوره رخداد رسانه‌ای «سردار تا سردار» با محوریت بررسی همسانی‌های فکری، اعتقادی و عملی شهید حاج قاسم سلیمانی و میرزا کوچک جنگلی در شهر کرمان برگزار شد.

در این نشست، مهدی کاسی پژوهشگر نهضت جنگل، با اشاره به جایگاه علمی میرزا کوچک جنگلی، تأکید کرد: پرداختن به شخصیت میرزا نباید به نگاه‌های سطحی مانند داشتن یا نداشتن عکس و اسناد ظاهری محدود شود، بلکه آنچه اهمیت دارد، اثبات بنیه علمی و مرتبه اجتهادی اوست. میرزا سال‌ها در مراکز علمی رشت، قزوین و تهران به تحصیل و تدریس پرداخته و ارتباط مستمری با علمای برجسته زمان خود داشته است. به گفته رهبر معظم انقلاب، میرزا به دلیل دستیابی به درجه اجتهاد، نیازی به حضور در درس میرزای شیرازی نداشت.

وی ادامه داد: ارتباط نزدیک میرزا با علمای اثرگذار دوران مشروطه مانند آیات عظام بهبهانی، طباطبایی و شیخ فضل‌الله نوری و همچنین همراهی علما با نهضت جنگل، نشان‌دهنده ریشه‌دار بودن این قیام در اندیشه دینی و مبانی اسلامی است.

کاسی با تأکید بر پیوند معنویت و سیاست در اندیشه میرزا کوچک جنگلی و شهید حاج قاسم سلیمانی خاطرنشان کرد: در هر دو شخصیت، با قرائتی از اسلام مواجه هستیم که اهل مبارزه است و میان سلوک معنوی و کنش سیاسی تفکیکی قائل نیست. تهجد، تقوا و التزام دینی میرزا در جریان مبارزه مشهود بود و حتی در مراکز آموزشی نهضت جنگل، آموزش احکام و معارف دینی همزمان با آموزش نظامی جریان داشت.

این پژوهشگر نهضت جنگل با اشاره به تشکیل «هیئت اتحاد اسلام» اظهار داشت: ایده اتحاد اسلام که پیش‌تر توسط سید جمال‌الدین اسدآبادی مطرح شده بود، در نهضت جنگل به مرحله اجرا درآمد. ترکیب این هیئت عمدتاً از روحانیون مبارزی تشکیل می‌شد که هیچ‌گونه سازشی با استبداد داخلی و استعمار خارجی نداشتند.

وی مردم‌محوری را از ویژگی‌های برجسته میرزا دانست و افزود: میرزا در مقاطع مختلف برای جلوگیری از آسیب دیدن مردم، از ادامه نبرد چشم‌پوشی کرد؛ از جمله با ترک شهر رشت مانع تخریب و غارت آن شد. در جریان قحطی گسترده سال‌های پایانی جنگ جهانی اول نیز کمک‌های نهضت جنگل نقش مهمی در نجات جان شمار زیادی از مردم ایفا کرد و استان گیلان نقشی ملی در این زمینه داشت.

کاسی نهضت جنگل را فراتر از یک حرکت صرفاً نظامی توصیف کرد و گفت: این نهضت دارای ساختار حکمرانی بود و حتی با معیار تفکیک قوا نیز می‌توان نهادهای قضایی، اجرایی و تقنینی را در آن شناسایی کرد. به همین دلیل رهبر انقلاب از نهضت جنگل به‌عنوان نمونه‌ای کوچک از حکومت اسلامی یاد کرده‌اند.

وی با اشاره به تلاش نظام پهلوی برای حذف میرزا از حافظه تاریخی جامعه افزود: سال‌ها نه‌تنها اثری از مزار میرزا نبود، بلکه انتشار آثار مرتبط با نهضت جنگل نیز ممنوع شده بود؛ با این حال پیوند عمیق این نهضت با مردم موجب شد نام و راه میرزا در فرهنگ عامه، از لالایی‌ها تا روایت‌ها و اشعار محلی، زنده باقی بماند.

این پژوهشگر در ادامه به نگاه جهانی و دشمن‌شناسی میرزا اشاره کرد و گفت: میرزا هم در برابر استعمار انگلیس ایستاد و پیشنهاد حکومت تحت حمایت آن‌ها را قاطعانه رد کرد و هم در برابر جریان‌های کمونیستی، از ابتدا مرزهای اعتقادی خود را مشخص ساخت و اجازه ترویج اندیشه اشتراکی را نداد.

وی افزود: نهضت جنگل تنها محدود به جغرافیای ایران نبود؛ انتشار روزنامه جنگل در شهرهایی مانند استانبول، دهلی و لندن و حضور نیروهایی از ملیت‌های مختلف، گواه نگاه فرامرزی میرزا و باور عمیق او به وحدت جهان اسلام است.

کاسی در توضیح شباهت‌های میرزا کوچک جنگلی و شهید حاج قاسم سلیمانی گفت: ویژگی‌هایی چون جذب حداکثری و دفع حداقلی، دشمن‌شناسی دقیق، روحیه استقامت، مردم‌داری، توجه به فرهنگ و کتاب و آمادگی برای شهادت، به شکل برجسته‌ای در هر دو شخصیت دیده می‌شود. هر دو مجاهد، عمر خود را وقف احیای اسلام و عزت امت اسلامی کردند.

وی در پایان بر ضرورت سرمایه‌گذاری در حوزه هویت تأکید کرد و گفت: پرداختن به هویت، به تعبیر رهبر انقلاب، نقش واکسیناسیون را دارد؛ اقدامی پیشگیرانه که هزینه آن بسیار کمتر از درمان است. اگر نسل جوان هویت ایرانی، اسلامی، شیعی و انقلابی خود را بشناسد، در برابر جنگ نرم و تهاجم فرهنگی مقاوم خواهد بود.

انتهای پیام/

ثبت دیدگاه

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • از انتشار نظراتی که فاقد محتوا بوده و صرفا انعکاس واکنشهای احساسی باشد جلوگیری خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • لطفا جهت بوجود نیامدن مسائل حقوقی از نوشتن نام مسئولین و شخصیت ها تحت هر شرایطی خودداری نمائید.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.